کدخبر: 127

پیش بینی جدید درباره برجام همه را نگران کرد / پایان برجام رسیده؟

یک وبگاه تحلیلی آمریکایی با اشاره به روند کند پیشرفت‌ها در مذاکرات احیای برجام در وین گزارش کرد در صورتی‌که توافق هسته‌ای ایران در حال حاضر احیا نشود، احتمال می‌رود هرگز این توافق ابقا نشود.​

در برجام مذاکراتی در قالب گروهی به نام 5+1 شکل گرفته که نشان از حضور پنج کشور عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل به همراه آلمان است. در برجام توافق بر لغو بعضی از تحریم های ایران توسط آمریکا و کشورهای اروپایی بنا بر شروطی برای ایران شده است. برجام خلاصه برنامه جامع اقدام مشترک است. توافقاتی که در قالب برجام در دولت اوباما شکل گرفته بود، در دروه ترامپ متوقف شد. جهان منتظر است ببیند با آمدن بایدن به کاخ سفید، برجام به چه شکل پیش خواهد رفت.

پایگاه تحلیلی «پالتیکو» با اشاره به روند کند پیشرفت در مذاکرات درباره احیای برجام در «وین» گزارش کرد در صورتی‌که برجام در زمان فعلی احیا نشود، ممکن است هیچ‌وقت این اتفاق محقق نشود.

طبق این گزارش، دور چهارم مذاکرات کمیسیون مشترک برجام در وین روز جمعه هفته گذشته آغاز شد اما پیشرفت‌های اندکی در زمینه چگونگی رفع اختلافات برای لغو تحریم‌های ایالات آمریکا در قبال محدود شدن برنامه هسته‌ای ایران حاصل شده است.

این وبگاه آمریکایی سپس توضیح داد، علی‌رغم هفته‌ها مذاکره‌، دو طرف ایران و آمریکا همچنان درگیر این هستند که آمریکا در حال حاضر باید چه تحریم‌هایی را بردارد و همچنان اختلافاتی در خصوص اقداماتی وجود دارد که می‌بایست برای پیشرفت‌های هسته‌ای ایران از زمان خروج آمریکا از برجام در سال ۲۰۱۸ تاکنون در پیش گرفت.

این گزارش همچنین با اشاره به تأثیر روند انتخابات ریاست‌جمهوری ایران در تاریخ ۱۸ ژوئن (۲۸ خردادماه) در تداوم مذاکرات برجامی ادامه داد که احتمال می‌رود که دور کنونی مذاکرات وین حداقل در این هفته ادامه داشته باشد.

پالتیکو ادامه داد، یکی از دیپلمات‌هایی که در زمینه مذاکرات وین فعالیت دارد، طی مصاحبه‌ای اعلام کرد: «زمانی‌که یک مدیر جدید (رئیس‌جمهور) در ایران روی کار بیاید، ممکن است امور بسیار پیچیده‌تر شود. هدف این دور چهارم (مذاکرات)، رسیدن به یک محتوای منسجمی است که شامل عناصر پایه‌ای و اساسی یک توافق می‌شود که البته این یک هدف بسیار بلندپروازانه است و تضمینی برای دستیابی به آن وجود ندارد».

از طرف دیگر، نمایندگان انگلیس، فرانسه و آلمان در بیانیه‌ای مشترک در خصوص اهمیت عنصر زمان در مذاکرات برای احیای برجام تصریح کردند: «کارهای زیادی داریم و زمان اندکی باقی مانده است. با وجود این پیشینه، ما همچنان برای حصول پیشرفت‌های بیشتر امیدواریم».

بنا بر این گزارش، در حال حاضر نزاع اصلی در خصوص نوع و تعداد تحریم‌هایی است که ایالات متحده باید بردارد.

برجام

«دونالد ترامپ» رئیس‌جمهور پیشین آمریکا در سال ۲۰۱۸ به صورت یکجانبه از برجام خارج شد و تحریم‌های اقتصادی شدیدی را علیه جمهوری اسلامی ایران وضع کرد و علاوه بر بازگرداندن تحریم‌هایی که طبق برجام برداشته شده بود، تحریم‌های غیرمرتبط با برنامه هسته‌ای ایران علیه جمهوری اسلامی تحمیل کرد به امید آن که ایران را وادار به موافقت با توافق مورد قبول آمریکا کند که این اقدام نه تنها نتیجه‌بخش نبود بلکه ایران را وادار کرد تا پس از بدعهدی کشورهای اروپایی به تعهداتشان ذیل برجام، اقداماتی را در جهت کاهش تعهدات برجامی خود بردارد.

علی‌رغم آن که مقام‌های جمهوری اسلامی تأکید کرده‌اند که آمریکا باید برای بازگشت مجدد به برجام تمامی تحریم‌های ایران با هر عنوانی را لغو کند اما واشنگتن تنها برای لغو برخی تحریم‌های ایران ابراز آمادگی کرده است.

طبق این گزارش،‌ یکی از مقام‌های ارشد وزارت خارجه آمریکا درباره برداشته شدن تحریم‌های واشنگتن علیه تهران گفته است: «اگر به این باور برسیم که حفظ یک تحریم خاص با بازگشت به برجام ناسازگار است، آمادگی داریم آن (تحریم) را برداریم اما اگر متقابلاً احساس کنیم که حفظ آن (تحریم) با برجام سازگار است، آن (تحریم‌ها) را حفظ خواهیم کرد».

با این حال مقام‌های جمهوری اسلامی ایران بارها تأکید کرده‌اند که ایالات متحده نه تنها باید تمامی تحریم‌ها را لغو کند بلکه ایران باید به صورت مستقل لغو تحریم‌ها را راستی‌آزمایی کند.

پالتیکو سپس گزارش کرد که از نظر ایالات متحده، درخواست ایران برای لغو تمامی تحریم‌ها «حداکثرگرایی و غیرواقعی است».

وی در این خصوص گفت: «ایران بیشتر از شروط و الزامات برجام، از ایالات متحده درخواست و تقاضا دارد».

این وبگاه آمریکایی در خصوص دیگر موانعی که در مسیر پیشرفت مذاکرات احیای برجام وجود دارد، نوشت که نکته مهم دیگر، روشن و شفاف‌سازی گام‌های خاصی است که ایران باید برای بازگشت به تعهداتش ذیل برجام بردارد.

طبق این گزارش، مقام‌ آمریکایی وزارت خارجه که خواسته نامش فاش نشود، با اشاره به این مورد توضیح داده است: «ما باید راه‌هایی را برای رسیدگی به این مسئله پیدا کنیم».

این مقام آمریکایی در گفت‌وگو با پالتیکو با انداختن توپ در زمین ایران گفت که با تصمیم سیاسی ایران می‌توان به درک «نسبتاً سریع» برای بازگشت به یک سازش متقابل دست یافت.

پالتیکو سپس ادامه داد علی‌رغم آن که نشست شورای امور خارجی اتحادیه اروپا قرار است امروز (دوشنبه) برگزار شود و علی‌رغم آن که روز پنجشنبه (۱۳ می، ۲۳ اردیبهشت ماه) احتمالاً عید فطر خواهد بود، مذاکره‌کنندگان برجام با در نظر گرفتن اهمیت عنصر زمان احتمالاً حداقل هفته جاری را برای دور چهارم مذاکرات در وین بمانند.

این وبگاه آمریکایی در پایان به نقل از دو دیپلمات غربی گزارش کرد که احتمال تمدید توافق موقت بین ایران و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی که ۲۱ می (۳۱ اردیبهشت ماه) منقضی می‌شود، وجود دارد.

طبق توافق ایران و آژانس، بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی همچنان دسترسی به سایت‌های مهم هسته‌ای ایران را حفظ خواهند کرد اما پس از منقضی شدن این توافق، در صورت عدم لغو تحریم‌ها علیه جمهوری اسلامی، مقام‌های ایران بر اساس ضرب‌الاجل تعیین کرده، دسترسی بازرسان به سایت‌های مهم هسته‌ای را قطع خواهند کرد و اطلاعاتی که در دوربین‌های آژانس ضبط شده و ایران آن را محفوظ نگه داشته، از بین خواهند برد.

گزارش پالتیکو در حالی منتشر شده است که «ند پرایس» سخنگوی وزارت خارجه آمریکا شامگاه دوشنبه در جمع خبرنگاران مدعی شد که ورود به برجام مانعی برای اعمال تحریم‌های جدید علیه ایران به بهانه مسائل غیرهسته‌ای ایجاد نمی‌کند.

وی در ادامه تأکید کرد که که دولت بایدن تحریم‌های اعمال‌شده به بهانه‌های ادعایی «تروریسم» را رفع نخواهد کرد.

دولت پیشین آمریکا به ریاست «دونالد ترامپ» بعد از خروج از برجام، علاوه بر بازگرداندن تحریم‌های رفع‌شده به موجب این توافق علیه ایران، برخی از اشخاص و نهادهای ایران که قبلاً به بهانه‌های هسته‌ای در فهرست تحریم قرار گرفته بودند را با برچسب‌های دیگری نظیر «تروریسم» یا «سلاح‌های کشتار جمعی» نیز در فهرست تحریم قرار داد.

هدف دولت ترامپ از این اقدام آن‌طور که مشاوران غیررسمی‌اش اذعان کرده‌اند دشوار کردن بازگشت دولت بعدی آمریکا به توافق هسته‌ای بود. 

سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در این نشست خبری تأکید کرد چنانچه آمریکا به برجام بازگردد باز هم ایران را در حوزه های دیگری نظیر فعالیت‌های منطقه‌ای، «حقوق بشر» و «تروریسم» تحت فشار قرار خواهد داد.

دولت آمریکا به ریاست جو بایدن مدعی است در تلاش است از طریق مذاکرات جاری در شهر وین زمینه‌های بازگشت کشورش به برجام را فراهم کند. از جمله مهم‌ترین موانع در این مذاکرات حل و فصل اختلافات بر سر تحریم‌هایی است که آمریکا برای پایبند شدن به برجام بایستی رفع کند.

سخنگوی وزارت خارجه امریکا در کنفرانس خبری شامگاه دوشنبه خود در این باره تأیید کرد «چالش‌های بزرگی» در این مذاکرات وجود دارند که بایستی رفع شوند. او گفت: «همان‌طور که شنیده‌اید ارزیابی ما کماکان این است که چالش‌های مهمی هستند که باقی مانده‌اند و شکاف عمیقی بین جایی که ایرانی‌ها هستند و جایی که ما فکر می‌کنیم باید باشند تا به برجام پایبند شوند، وجود دارد.»

پایگاه اینترنتی شبکه آمریکایی «بلومبرگ» گزارش داد قدرت‌های جهانی در تلاش هستند تا توافق هسته‌ای با ایران را تا پیش از نیمه مه، قبل از موعد پایان توافق ایران و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی احیا کنند.

بلومبرگ با اشاره به تایید این مسئله از سوی دو مقام اروپایی که در میانجیگری روند گفت‌وگوها در وین مشارکت دارند و به دلیل حساسیت این گفت‌وگوها نخواستند نامشان فاش شود، هدف گذاری شدن این تاریخ را تایید کرد و به نقل از آن‌ها افزود گرچه ایران و آمریکا در مسیر توافق پیشرفت کرده‌اند، همچنان راه زیادی تا رسیدن به تفاهم باقی است.

طبق این گزارش، با نزدیک شدن به ۲۲ مه (اول خرداد) گفت‌وگوها فوریت یافته است. 

به نوشته بلومبرگ، دو طرف در ماه فوریه به توافقی دست یافتند که بر اساس آن دوربین‌های آژانس می‌توانند فعالیت‌ها در تاسیسات اصلی ایران را ضبط کنند اما بازرسان تنها در صورتی می‌توانند به محتوای آن‌ها دسترسی پیدا کنند که توافقی در پایتخت اتریش به دست آید و در غیر این صورت ایران گفته که آن‌ها را پاک می‌کند.

طبق این گزارش، کشورهای اروپایی از بازگشت به توافق اولیه بدون تلاش برای بسط آن به مسائل امنیتی منطقه حمایت می‌کنند. یکی از منابع مذکور گفت که هدف رسیدن به یک توافق دستکم چند روز قبل از تاریخ ۲۲ مه است.

به گفته یک فرد نزدیک به مقام‌های وزارت خارجه آمریکا اما این هدف‌گذاری بلندپروازانه است و توافق تا نیمه ژوئن (۲۵ خرداد) محتمل‌تر است. وی تحریم‌هایی که آمریکا می‌خواهد حفظ کند، پرداختن به دانشی که ایران با فعالیت‌های غنی سازی اخیر خود به دست آورده، و چگونگی راستی آزمایی پایبندی را موضوعات مسئله‌ساز در گفت‌گوهای وین عنوان کرد.

در ادامه این مطلب ذکر شده که «رافائل گروسی» مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در مصاحبه روز پنجشنبه خود با بلومبرگ گفت که نگران است ایران اطلاعات ضبط شده را در صورت عدم توافق به موقع پاک کند و افزود امیدوار است این اتفاق نیفتد.

وی همچنین گفت که اگر طرف‌ها موعد نظارت را از دست بدهند و گفت‌وگوها به نتیجه نرسد، به منظور تلاش برای دست یافتن به مصالحه‌ای دیگر به تهران باز خواهد گشت. 

فارین پالسی به نقل از منابع نزدیک به مذاکره کنندگان آمریکایی و اروپایی آورده است که احتمالا رابرت مالی مسئول میز ایران در وزارت خارجه آمریکا به تهران پیشنهاد معامله ای دهد که بر اساس آن تحریم ها به اندازه کافی برداشته می شود تا تهران به برجام بازگردد.

بر اساس این گزارش، لغو تحریم ها آنقدر نخواهد بود که باعث شود جو بایدن در مقابل مخالفان داخلی آسیب پذیر باشد.

جمهوری اسلامی ایران که پس از نقض تعهدات برجامی از سوی سه کشور اروپایی و خروج آمریکا از برجام، مطابق بندهای ۲۶ و ۳۶ برجام اقدام به کاهش تعهدات خود کرده بود، تأکید دارد تا لغو عملی همه‌ی تحریم‌ها و انجام راستی‌آزمایی، به تعهدات سابق بازنخواهد گشت.

در همین حال، محمدجواد ظریف وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران به جو بایدن رئیس‌جمهور آمریکا و معاونش کامالا هریس هشدار داد که زمان زیادی برای انتخاب یک گزینه از میان دو گزینه بازگشت به برجام یا ادامه کارزار «شکست حداکثری» ندارند.

همچنین سیدعباس عراقچی رئیس هیات مذاکره کننده ایران در نشست وین خاطر نشان کرد: همان‌طور که قبلاً گفتیم به دنبال مذاکرات فرسایشی و مذاکراتی که فقط زمانبر بوده و هدف آن فقط مذاکره برای مذاکره باشد به هیچ وجه نیستیم.

وی هشدار داد: اگر مذاکرات به سمت سازنده که ما انتظار داریم پیش برود طبیعتاً ادامه پیدا می کند در غیر این صورت با آن برخورد خواهد شد.

به گزارش بیانیه دفتر مطبوعاتی کاخ کرملین، روسای جمهوری روسیه و آمریکا روز سه شنبه در این گفت و گوی تلفنی در خصوص روابط دوجانبه و برخی موضوعات مهم بین المللی مذاکره و تبادل نظر کردند.

بایدن بر دعوت از رئیس جمهوری روسیه برای شرکت در اجلاس اقلیمی که روزهای ۲۲ و ۲۳ ماه آوریل (پنجشنبه و جمعه هفته آینده) به صورت مجازی برگزار می‌شود، تاکید کرد. 

در بیانیه آمده است:  دو طرف بر آمادگی برای ادامه گفت و گو درخصوص موارد مهم تامین امنیت جهانی تاکید کردند که نه فقط به نفع روسیه و آمریکا بلکه کل جامعه جهانی است.

علاوه بر آن بایدن برای بهبود وضع روابط روسیه و آمریکا و برقراری همکاری‌های باثبات و قابل پیش بینی بین دو کشور در مسائل مهمی همچون تامین ثبات راهبردی جهان (مسائل موشکی و هسته‌ای نظامی راهبردی)، کنترل تسلیحات، برنامه هسته‌ای ایران (برجام)، اوضاع افغانستان و تغییرات جهانی اقلیمی ابراز علاقه مندی کرد. 

در این رابطه رئیس جمهوری آمریکا، بررسی امکان دیدار دو طرف در آینده نزدیک را پیشنهاد کرد. 

پوتین در بخش گفت و گوی دو طرف درباره بحران داخلی اوکراین، رویکرد مبتنی بر اجرای تدابیر پیش بینی شده در توافقنامه مینسک را برای پیشبرد روند حل و فصل سیاسی مسائل این کشور تشریح کرد.

دو طرف توافق کردند دستوراتی را در رابطه با مسائل مطرح شده در گفت و گوی امروز به سازمان‌های مربوط به دو کشور ابلاغ کنند. 

 گفت و گوی تلفنی امروز دومین مکالمه تلفنی سران دو کشور پس از آغاز دوره ریاست جمهوری بایدن است.

روابط روسیه و آمریکا در ماه‌های اخیر بشدت پرتنش شده است و سخنان توهین آمیز اخیر بایدن که در پاسخ به سوال خبرنگاری که آیا پوتین را قاتل می‌داند جواب مثبت داده بر روابط دو کشور تاثیرات منفی گذاشته است.

خبرگزاری فرانسه به نقل از یک مقام آمریکایی ادعا کرد: واشنگتن در گفتگوهای وین ایده‌های بسیار جدی در مورد چگونگی احیای توافق هسته‌ای به ایران ارائه داد اما منتظر است تهران نیز از خود جدیت نشان دهد.

این مقام دولت آمریکا که نام وی بیان نشده است در گفتگو با خبرنگاران مدعی شد: تیم ایالات متحده ایده بسیار جدی مطرح کرده و برای بازگشت به تعهدات برجامی خود جدیّت نشان داده است، اگر ایران نیز به تعهدات خود بازگردد.

مقام آمریکایی افزود: ایالات متحده منتظر پاسخ متقابل ایران است. ما نشانه‌هایی از آن را دیدیم اما مطمئناً کافی نیست. هنوز این سوال مطرح است که آیا ایران تمایل دارد رویکردی را انجام دهد که ایالات متحده اتخاذ کرده تا به تعهدات خود در توافق هسته‌ای عمل کند.

دومین جلسه حضوری هجدهمین نشست کمیسیون مشترک برجام که از روز سه شنبه در وین از سر گرفته شده بود، در روز جمعه برگزار شد. ارائه گزارش رایزنی‌های فنی صورت گرفته در جلسات گروه‌های کارشناسی لغو تحریم و هسته‌ای مهمترین دستورکار این نشست بود.

در همین رابطه «سیدعباس عراقچی» رییس هیات کشورمان، در این نشست ضمن تاکید بر اراده جمهوری اسلامی ایران برای ادامه تعاملات جدی گفت: این امر منوط به مشاهده اراده سیاسی و جدیت در طرف‌های مقابل است و در غیر این صورت، دلیلی برای ادامه مذاکرات وجود نخواهد داشت.

نشست روز سه شنبه کمیسیون برجام، می تواند اتفاقی تعیین کننده در سرنوشت برجام باشد. آمریکایی ها به دنبال پیشنهادات اخیر خود برای بازگشت به برجام، حالا قدم های خردی را به عقب بر می دارند. آمریکایی ها می گویند که گفتگوها مشکل خواهد بود اما قدمی رو به جلوست.

ایالات متحده تصمیم قاطعی گرفته که در نشست کمیسیون برجام در وین شرکت کند. این تصمیم در حالی گرفته شده که به خواسته ایران، قرار نیست دو طرف با یکدیگر گفت‌وگو کنند و قرار است که هر کدام در بخشی جداگانه نظراتشان را اعلام کنند. حضور هیات امریکایی به چه معناست؟

امریکا از روز اولی که تیم جدید سرکار آمد بر نشست با طرف ایرانی و گفت‌وگو اصرار داشت. آنها حتی با اروپایی‌ها هم هماهنگ کرده بودند تا ماه گذشته جلسه‌ای شکل دهند. اما طرف ایرانی حاضر به شرکت در آن نشده بود. استدلال ایران هم این است که امریکایی‌ها می‌خواهند تحریم‌ها را به مسائل دیگری وصل کنند و خرده خرده و زمانبر تحریم‌ها را بردارند و امتیاز بگیرند. تهران می‌گوید ما با طرف امریکایی وارد مذاکره نمی‌شویم، مگر اینکه آنها به برجام بازگردند و تحریم‌ها را بردارند. به همین خاطر جلسه سه شنبه هم ایران حاضر نشده تا با وجود اصرار امریکا با آنها مذاکره کند. روسیه و اروپا واسطه شده‌اند تا صحبت‌ها را با طرفین بکنند و پیام‌ها را از یکی بگیرند و به دیگری بدهند.

برخی از ناظران معتقدند که مذاکرات روز سه شنبه ممکن است بن بست شکن باشد و سدهایی که به وجود امده را تا حدی بشکند. ایا شما چنین ظرفیتی را در مورد این جلسه می‌بینید؟

علایم چنین اتفاقی پیدا شده. از حدود یک هفته پیش راهبرد امریکایی‌ها در قبال هسته‌ای و برجام تغییر کرده. تا قبل از آن اعلام می‌کردند که طرف ایرانی باز گردد تا ما به تعهداتمان و برجام برگردیم. طرف ایرانی اعتماد نکرد. به نظر من بعد از توافق ایران با چین امریکایی‌ها به طرز قابل توجهی مواضع خود را عوض کردند. ابتدا گفتند که ما به برجام بر می‌گردیم و حتی اگر طرف امریکایی هم نخواست گفت‌وگو کند، اشکالی ندارد.

یکشنبه شب رابرت مالی حرف جسورانه‌ای زد. او گفت که باید همه تحریم‌های ایران که در دوره بعد از برجام ایجاد شده برداشته شود. اسراییلی‌ها هم موضع شدید گرفتند و انتقاد کردند که انگار نماینده امریکا نیستی و نماینده سازمان مللی. این صحبت‌ها اتفاق خوبی است و این فرد هم جایگزین کرده‌اند با فرد دیگر تا در مذاکرات در وین حضور یابد تا نتایج گفت‌وگوها را بشنود. اگر این موضع را مدنظر قرار دهیم، فضای خوبی می‌تواند ایجاد شود و نشان دهد که امریکایی‌ها امادگی این را دارند که برجام را زنده کنند و حتی من معتقدم که می‌خواهند به کارشان سرعت دهد. امیدواریم که توافقی انجام شود و علائم‌اش هم به نحوی چشمک می‌زند.

همین که نخست وزیر کره می‌خواهد به ایران بیاید معنی دار است.من تصور نمی‌کنم که نخست وزیر کره جنوبی تنها به دلیل ازاد کردن کشتی به تهران سفر کند. این کشور هم بوی کباب شنیده و چون به امریکایی‌ها نزدیک است احساس کرده که آنها می‌خواهند انعطاف نشان دهند. روابط بین دو کشور ایران و کره جنوبی هم به خاطر تحریم‌ها و بلوکه شدن پول ما دچار مسئله شده که الان سئول ترجیح می‌دهد اختلافات حل شوند تا بتواند دوباره به بازار ما بازگردد. ضمن اینکه البته برای کشتی هم آمده و بخشی از پول ایران هم ازاد می‌شود. از طرف دیگر میبینیم که صادرات نفت هم افزایش داشته و در ماه‌های اخیر هم کسی از ایران تحریم نشده. در دوره ترامپ ما شاهد بودیم که یکی در میان افراد و شرکت‌های ایرانی یا غیر ایرانی را تحریم می‌کردند.

من فکر می‌کنم بعد از این جلسه در وین ما قدم‌های مثبت تری را برای باز شدن فضای کاری دو کشور می‌بینیم تا امریکا بتواند به برجام بازگردد، تحریم‌ها را بردارد و تهران هم به تعهدات اولیه برگردد.

مسئله‌ای که در مورد کاهش غنی‌سازی اخیرا مطرح شد و واشنگتن پیشنهادی می‌داد که در آن ایران باید غنی‌سازی بیست درصدی را فراموش می‌کرد، ایا هنوز محلی از اعراب دارد؟ ما می‌دانیم که تهران به شدت به این پیشنهاد واکنش نشان داد و نپذیرفت که با این اقدام تحریم‌ها برداشته شود. اما حالا به نظر می‌رسد که مواضع واشنگتن نرم تر از هفته گذشته شده است.

کاهش غنی‌سازی بیست درصدی که مطرح شد برای این بود که امریکایی‌ها می‌خواستند مرحله به مرحله پیش بروند. در موردش هم با اروپایی‌ها صحبت کرده بودند. اما با صحبت‌های اقای مالی در یکشنبه شب که گفت ما حاضریم دو طرف همزمان دست به اقدام بزنند، به نظر می‌رسد که مقاومت و پافشاری ایران تاثیر داشته است. تهران مرحله به مرحله جلو رفتن را نپذیرفت.

واشنگتن به نظر می‌رسد که به این نتیجه رسیده که دو طرف همزمان اقدام کنند. البته مسئله راستی ازمایی باقی می‌ماند که طرف ایرانی خواسته که در حرف نباشد و در عمل هم ایران بتواند نفت بفروشد و.... این‌ها باید در مذاکرات حل شود.

ایالات متحده مشکلات زیادی برای بازگشت به برجام دارد. به نظر می‌رسد که دولت بایدن باید به اسراییلی‌ها و سعودی‌ها بابت تصمیماتش در قبال ایران جواب پس بدهد چرا که آنها متحدان جدی واشنگتن هستند. حالا با صحبت‌های مالی عملا تلاویو موضع تندی گرفته. ایا دولت بایدن سیاست ویژه‌ای را برای برخورد با مخالفان منطقه‌ای بازگشت به برجام تهیه کرده است؟

خوشبختانه در این مقطع هنوز حزب دموکرات و تیمی که بر سر کار آمده از نتانیاهو شدیدا دلخورند. آنها معتقدند که نخست وزیر اسراییل در انتخابات امریکا کارهای غیر قانونی کرده. حمایتش از ترامپ را سرزنش می‌کنند و به خاطر سفر او به ایالات متحده برای تخریب اوباما عصبانی هستند. تیم بایدن مشابهت زیادی با تیم اوباما دارد. معاون اول او حالا رئیس‌جمهوری است. این‌ها کینه می‌آورد و من معتقدم که آرزوی تیم بایدن این است که نتانیاهو دیگر پستش را حفظ نکند. من تصورم این است که واشنگتن الان دیگر خیلی به دهان صهیونیست‌ها نگاه نمی‌کند که چه می‌گویند. در مورد عربستان هم وضعیت این چنین است.

بن سلمان حامی جدی ترامپ و متحد او بود.این تنبیهی که تیم بایدن نسبت به ولیعهد سعودی انجام داد و با او تماس گرفته نشد و مسئله خاشقچی رو شد، به این شکل نیست که به این سرعت فقط موضوع حقوق بشری باشد. بلکه بخشی از آن کینه هایی است که از ریاض بابت حمایت بی‌چون و چرا از کاندیدای جمهوری خواه انتخابات دارد.

وزیر خارجه عربستان اعلام کرده که امادگی گفت‌وگو با ایران را داریم. این تحول به این علت است که ریاض تاکنون هرکاری کرده تا با دولت بایدن ببندد موفق نشده. انها دیگر احساس کرده‌اند که با جلسه وین که در پیش روست، مشکل برجام ممکن است رو به بهبودی برود. بنابراین آنها بیشتر در ظاهر می‌گویند که با اسراییل و عربستان مشورت می‌کنند.

​هرچند نمایندگان انتقادات شدیدی را نسبت به لایحه مدنظر دولت مطرح کرده ‌بودند اما اصلاحات مجلس بر شدت آسیب‌ها و مشکلات بودجه افزود! بودجه ۱۴۰۰ با رویکرد غیرمسئولانه دولت و پوپولسیتی مجلس نه تنها اقتصاد بلکه آینده سیاسی کشور را با تهدیدهای جبران‌ناپذیری روبرو خواهد ساخت.

«محمد جواد ظریف»، وزیر امور خارجه ایران در شناسه‌اش در توییتر به اظهارات اخیر مقام‌های غربی در خصوص برجام پاسخ داد.

رئیس دستگاه دیپلماسی ایران به ضمیمه پیامش در توییتر آدرس مربوط به گزاره‌برگی درباره برجام را منتشر کرده است.

این گزاره‌برگ که روی وب‌سایت وزارت امور خارجه ایران قابل رویت است گاه‌شماری به زبان انگلیسی از اتفاقات پیرامون برجام از زمان اجرای برجام در ۱۶ ژانویه ۲۰۱۶ تا به امروز (۲۵ مارس ۲۰۲۱) ارائه می‌کند.

گفته های جدید درباره برجام

ظریف در توییتر نوشته است: «تحریف‌های بی‌اندازه‌ای درباره کار‌هایی که قرار است برای احیای برجام انجام شده‌اند اتفاق افتاده و تلاش شده جای قربانی و مجرم عوض شود. این گزاره‌برگ، فراموشی‌های تاریخی را تصحیح کرده و سوابق را اصلاح می‌کند.»

گزاره‌برگ وزارت خارجه ایران شامل فهرستی از اقدامات مغایر با برجام است که از روز اجرایی شدن این توافق در دوران ریاست‌جمهوری «باراک اوباما»، رئیس‌جمهور سابق آمریکا آغاز شده و تا ریاست‌جمهوری «دونالد ترامپ» و پس از آن «جو بایدن» تداوم یافته است.

وزیر خارجه سابق آمریکا در یادداشتی در پایگاه صهیونیستی «ACLJ» از قصد ادعایی دولت بایدن برای بازگشت به برجام انتقاد کرده است.

پمپئو مدعی شده تلاش دولت بایدن برای بازگشت به برجام بر روی این «فرضیه غلط» بنا شده که در صورت عدم بازگشت آمریکا به برجام جنگ اتفاق خواهد افتاد. او نوشته دوگانه «برجام یا جنگ» بر ۴ فرض نادرست مبتنی است.

به باور وزیر خارجه سابق آمریکا، نخستین فرضیه این است که در نبود برجام جنگ اتفاق خواهد افتاد. او نوشته است: «اول، اینکه اگر برجام نباشد جنگ اتفاق می‌افتد. ما از برجام خارج شدیم و جنگی اتفاق نیفتاد.»

پمپئو درباره دومین فرضیه نادرست به باور او نوشته است: «دوم اینکه، تحریم‌های آمریکا به تنهایی نمی‌توانند مانع فروش نفت خام ایران شده یا روی رژیم ایران اثر بگذارند. اما ما به تنهایی آنها را تحریم کرد- در واقع علی‌رغم تلاش‌های سرسختانه سه کشور اروپایی برای جلوگیری از این تحریم‌ها این کار را انجام دادیم- و صدها میلیارد دلار پول آلوده به خون را از این رژیم سلب کردیم.»

وزیر خارجه آمریکا در توضیح درباره سومین فرضیه نادرست به ادعای او نوشته است: «سوم اینکه، ایران در چارچوب برجام اقدام به شفاف‌سازی درباره گذشته برنامه هسته‌ای خود خواهد کرد.»

پمپئو در ادامه در توضیح درباره فرضیه چهارم نوشته که برجام، پلی برای رسیدن به توافق گسترده‌تر نخواهد شد. او نوشته است: «چهارم، برجام پلی برای توافق گسترده‌تر خواهد شد. اما، سال آخر ریاست‌جمهوری دولت اوباما-بایدن و نخستین سال دولت ترامپ به آزمون این فرضیه پرداخت. ایرانی‌ها در آن زمان این را روشن کردند که اگر این توافق پابرجا بماند هرگز مذاکره‌ای درباره موشک یا مسائل تروریستی صورت نخواهد گرفت.»

برجام کی دوباره بر می گردد؟

همه تعهد در برابر همه تعهد ما آماده ایم؛ بخشی از تعهد در برابر بخشی از تعهد باز هم آماده ایم.

در چهار سال گذشته ما راه دیپلماسی را باز نگه داشتیم، نه آنها؛ و امروز کسی که باید اولین قدم را بردارد، آنها هستند نه ما.

روحانی با اشاره به شکست تحریم های غیرقانونی و فشار حداکثری آمریکا علیه ملت ایران و اعتراف دولتمردان جدید این کشور به این موضوع، اظهار داشت: فعال شدن برجام به عنوان یک توافق چندجانبه بین المللی منوط به لغو تحریم ها از سوی آمریکا و ایفای تعهدات کامل همه اعضا است.

رئیس جمهور با انتقاد از بی عملی و بی تحرکی اروپا نسبت به تعهدات برجامی، افزود: جمهوری اسلامی ایران متعهد به برجام و حفظ آن بوده و تنها طرفی است که برای آن هزینه پرداخته است اما این وضع نمی تواند به همین شکل تداوم یابد و برای حفظ و احیاء برجام اجرای کامل قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل از سوی همه اعضای برجام ضروری است.

 روحانی در ادامه با اشاره به اقدام ایران در توقف اجرای پروتکل الحاقی براساس مصوبه مجلس شورای اسلامی، تاکید کرد: برغم توقف اجرای پروتکل الحاقی، ایران همچنان مصمم به همکاری با آژانس بین المللی انرژی اتمی در ایفای وظایف این سازمان براساس توافق صورت گرفته است.

گفته های روحانی درباره برجام

رئیس جمهور خاطرنشان کرد: ایران آمادگی دارد پس از رفع تحریم های غیرقانونی آمریکا و دست کشیدن این کشور از سیاست تهدید و فشار، بلافاصله اقدامات جبرانی خود را منطبق با مفاد برجام انجام داده و به تعهدات خود عمل کند.

 روحانی همچنین در این دیدار توسعه و تعمیق روابط تهران – دوبلین در همه زمینه ها بویژه روابط اقتصادی و تجاری را خواستار شد و با تاکید بر استفاده از همه ظرفیت های موجود در این زمینه، اظهارداشت: دو کشور ظرفیت های استفاده نشده زیادی در همه ابعاد دارند که باید برای استفاده از آن تلاش کرد.

وزیر امور خارجه ایرلند نیز در این دیدار با اشاره به نقش این کشور به عنوان عضو غیردائم شورای امنیت سازمان ملل برای ۲ سال آتی و جایگاه تسهیل‌گری در اجرای برجام و قطعنامه ۲۲۳۱ سازمان ملل متحد، گفت: خروج ترامپ از توافق برجام یک اشتباه تاریخی بود و دولت جدید آمریکا مصمم به بازگشت به برجام است.

سایمون کاوونی با بیان اینکه برجام را به عنوان یک توافق بین‌المللی برای صلح بسیار ارزشمند می‌دانیم، افزود: ما تمام تلاش خود را برای حفظ برجام انجام خواهیم داد و حاضریم هر نقش ممکن که می‌تواند به بهتر شدن شرایط و آغاز دوباره گفتگوهای همه اعضای برجام کمک کند، ایفا کنیم.

وزیر امور خارجه ایرلند با اشاره به تغییرات ایجاد شده در دولت آمریکا و تمایل دولتمردان این کشور برای بازگشت به برجام، ‌اظهار داشت: با شرایط جدید فرصت مناسبی برای مذاکره و گفتگو ایجاد شده که باید از آن به عنوان ملزم شدن همه اعضا به اجرای برجام استفاده کنیم.

سید حمید حسینی، دبیر کل اتاق مشترک بازرگانی ایران و عراق از آزاد شدن پول‌های بلوکه شده ایران در عراق خبر داد.

وی گفت: منابع موثقی در عراق از موافقت آمریکا با آزادسازی منابع ایران در بانک تجارت عراق خبر می‌دهند و اعلام داشته‌اند که چند تراکنش نیز انجام شده است.

«ند پرایس» سخنگوی وزارت امور خارجه ایالات متحده شامگاه چهارشنبه در نشست خبری روزانه حاضر شد و درباره مسائلی از جمله توافق هسته‌ای ایران، گزارش امنیتی درباره عربستان سعودی و تداوم فشار بر روسیه صحبت کرد.

به نوشته رسانه‌های آمریکایی، پرایس در پاسخ به سوالی درباره سرنوشت توافق هسته‌ای ایران، مدعی شد: «بهترین مکان برای گفت‌وگوی آمریکا و ایران درباره پرونده هسته‌ای این کشور، همان مسیر گروه ۵+۱ است. ما صراحتاََ گفته‌ایم که خواستار تعامل با ایران در چارچوب ۵+۱ هستیم».

وی با تکرار ادعاهای بی‌اساس علیه ایران، گفت: «ما تعهد کامل و پایداری برای جلوگیری از رسیدن ایران به سلاح اتمی داریم. مؤثرترین ابزار برای این امر نیز دیپلماسی است و درباره شکل گفت‌وگو با ایران برای مطمئن شدن از عدم دستیابی به سلاح اتمی، کوته‌فکر نیستیم».

برجام

سخنگوی وزارت خارجه آمریکا درباره مخالفت ایران با حضور در نشستی غیررسمی به همراه کشورهای اروپایی و آمریکا نیز اظهار داشت: «از پاسخ ایران در رد میانجی‌گری اروپا درباره مذاکرات پرونده هسته‌ای، ناامید شدیم».

پرایس در بخش دیگری از صحبت‌هایش به موضوع گزارش اطلاعاتی آمریکا درباره قتل «جمال خاشقچی» روزنامه‌نگار منتقد سعودی به دستور «محمد بن‌سلمان» ولی‌عهد این کشور، تصریح کرد: «دولت بایدن با این کار، پیام شفافی به عربستان سعودی داد و آینده روابط را تعیین کرد».

وی با بیان اینکه دولت آمریکا قصد دارد «شراکت مسئولانه‌ای» با عربستان سعودی داشته باشد، گفت: «همزمان باید مطمئن شویم که [حادثه‌ای شبیه] قتل خاشقچی، بار دیگر تکرار نشود. ما گام‌هایی را برای اعمال محدودیت ورود بر ۷۶ تبعه سعودی [به آمریکا] که در قتل خاشقچی دخیل بودند، برمی‌داریم».

سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در پاسخ به سوال دیگری درباره گزارش اطلاعاتی قتل خاشقچی، توضیح داد: «این گزارش جدید نیست. ما متعهد به انتشار گزارش قتل خاشقچی هستیم و بخاطر تعهدمان به اصل شفافیت، عذرخواهی نمی‌کنیم. هیچ نفوذ سیاسی در این گزارش اطلاعاتی و انتشار لیست افراد دخیل در قتل خاشقچی وجود نداشت».

پرایس ضمن تاکید بر اهمیت تداوم فرایند اصلاحات در عربستان سعودی برای منافع آمریکا، افزود: «امیدواریم که روابط‌مان با عربستان سعودی را به مسیر درست برگردانیم و نگرانی‌های کنگره را نیز برطرف کنیم. روابط ما با عربستان سعودی در مرحله اصلاح قرار دارد، نه تحریم. هدف از اقدامات ما، شکل دادن به روابط خود با عربستان سعودی به نحوی جدید در آینده است».

جن ساکی سخنگوی کاخ سفید در نشست خبری روز جمعه خود بار دیگر موضع دولت آمریکا درخصوص وعده انتخاباتی جو بایدن رئیس جمهور جدید این کشور مبنی بر بازگشت به برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) را تکرار کرد.

برجام

بنابر گزارش وب سایت کاخ سفید، جن ساکی در پاسخ به سوالی درباره استرتژی بایدن درقبال ایران و توافق هسته ای گفت: من فکر می کنم که گام اولیه در این زمینه، همان طور که رئیس جمهور مشخص کرده، این است که اگر ایران به اجرای کامل تعهداتش ذیل برجام بازگردد آمریکا نیز اقدام مشابهی انجام خواهد داد و از آن به عنوان زیربنایی برای ایجاد یک توافق قوی تر و طولانی تر و همچنین رسیدگی به سایر نگرانی ها استفاده خواهد کرد.

وی ادامه داد: این موضوع همچنین در گفت وگوهای رئیس جمهور با  شرکا و متحدان کلیدی اروپایی مان، باتوجه به نقش مهم آنها در ۱+۵ مورد بحث قرار گرفته است. البته اگر قرار باشد ما دوباره به این گروه بپیوندیم، تیم مذاکره کننده باید کار را پیش ببرد.

سخنگوی کاخ سفید همچنین گفت که اکنون توپ در زمین ایران قرار دارد.

این درحالی است که مقامات آمریکا برخلاف وعده انتخاباتی جو بایدن که گفته بود قصد بازگشت به برجام را دارد، اکنون می گویند که اگر ایران به تعهداتش بازگردد واشنگتن هم به توافق هسته ای برمی گردد.

این در حالی است که مقامات جمهوری اسلامی ایران پیش از این بارها تاکید کرده اند که آمریکا به عنوان طرفی که توافق را نقض کرده و به طور یک جانبه از آن خارج شده است، ابتدا می بایست به برجام بازگردد و تحریم ها را به طور کامل لغو کند، سپس ایران گام های برداشته شده برای کاهش تعهدات برجامی اش را به عقب بازمی گرداند.

محمدجواد ظریف، وزیر خارجه کشورمان در گفت‌وگوی اخیر خود با فرید زکریا از سی‌ان‌ان با اشاره به اینکه جو بایدن، رئیس‌جمهور آمریکا باید به همان توافقی بازگردد که ایران در سال ۲۰۱۵ با قدرت‌های جهانی به آن دست یافته، تاکید کرد که مذاکرات جدیدی بر سر توافق هسته‌ای شکل نخواهد گرفت.

ظریف بیان کرد که ایران هیچگاه از توافق هسته‌ای خارج نشده و تنها در پی خروج دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور پیشین آمریکا از برجام تعهدات خود را کاهش داده است.

این دیپلمات ارشد ایران با تاکید بر خروج دونالد ترامپ از برجام گفت که بایدن باید به همان توافقی که پیش‌تر بر سر آن توافق شده بود، بازگردد.

برجام

مقام معظم رهبری نیز در سخنرانی اخیرشان با تاکید بر رفع تحریم‌های غیرقانونی و یکجانبه آمریکا علیه ایران بیان کردند: ایران هنگامی به تعهدات برجامی خود بازخواهد گشت که آمریکا همه تحریم‌ها را در عمل و نه در حرف یا بر روی کاغذ، لغو کند و این لغو تحریم‌ها مورد راستی‌آزمایی ایران قرار گیرد. این، سیاست قطعی و غیرقابل برگشت جمهوری اسلامی و مورد اتفاق همه مسئولان است و هیچ کس از آن عدول نخواهد کرد.

سید عباس عراقچی معاون سیاسی وزیر خارجه کشورمان نیز در گفت‌وگویی اعلام کرد: درخصوص برجام و بازگشت آمریکا به برجام، آنچه که برای ما اهمیت دارد، تعهداتی است که این کشورها در برجام به‌طور مشخص برای رفع تحریم‌ها داشته‌ و دارند. برجام بر دو پایه قرار دارد؛ یک پایه اقدامات هسته‌ای ایران است که در یک دوره‌ی زمانی مشخص صورت می‌گیرد و دیگری تحریم‌های علیه ایران است که طرف مقابل باید برمی‌گرداند. طبیعتاً هرکدام از این دو پایه وجود نداشته باشد، برجام موضوعیت خودش را از دست می‌دهد. بنابراین، بازگشت آمریکا به برجام برای ما زمانی اهمیت دارد که منجر به رفع تحریم‌ها شود.   وقتی می‌گوییم رفع تحریم‌ها، منظور همه‌ی تحریم‌هایی است که هم در برجام پیش‌بینی شده و بعد از خروج آمریکا از برجام دوباره وضع شده و هم  تحریم‌هایی که جدیداً وضع شده و عنوانش عوض شده است. این موضع کاملاً منطقی است. آنچه که ما الآن داریم در کاهش تعهداتمان انجام می‌دهیم، عکس‌العمل به اقداماتی است که آمریکا انجام داده است. بنابراین، اگر آمریکا می‌خواهد که به برجام برگردد و برجام دوباره شکل اصلی خودش را پیدا بکند، طبیعی است که آن‌ها باید برگردند و تحریم‌های خودشان را بردارند. همان‌طوری که رهبر انقلاب هم فرمودند راستی‌آزمایی شود و ما مطمئن بشویم، بعد دوباره به تعهدات خودمان باز خواهیم گشت.

برجام

رویترز به نقل از سه منبع آگاه نوشت دولت بایدن در حال بررسی راه‌های متعددی برای احیای برجام است که شامل این گزینه می‌شود که طرفین قدم‌های کوچکی (در مقایسه با بازگشت به تعهدات کامل) بردارند تا اندکی زمان بخرند.​

این گزینه می‌تواند به این معنا باشد که واشنگتن به تهران اجازه ‌دهد از مزایایی اقتصادی بهره‌مند شود که کمتر از رفع یا کاهش تحریم‌ها ارزش دارد؛ گفته شده وام از سوی صندوق بین‌المللی پول و یا ارائه تسهیلات اعتباری توسط اروپا از گزینه‌های مطرح است. در عوض ایران هم گام‌های برداشته شده در مسیر فعالیت‌های هسته‌ای خود را جبران کند.

این منابع آگاه اما تاکید داشتند که بایدن هنوز تصمیم خود را نگرفته و تیم او واقعا در حال فکر کردن است.

 تاکید مجدد آمریکا بر مواضع خود درباره برجام

 

منبع دیگری نیز گفت اگر دولت بایدن به این نتیجه برسد که مذاکره برای بازگشت کامل به توافق خیلی طولانی است، ممکن است رویکرد متواضعانه‌تری را در پیش بگیرد.

در همین حال رویترز به نقل از سه دیپلمات آگاه اروپایی می‌نویسد با توجه به نزدیک بودن انتخابات ریاست جمهوری در ایران، فرصت حتی برای برداشتن گام‌های کوچک هم محدود است. یکی از این افراد می‌گوید: «این یک وضعیت اضطراری است. اگر اکنون نتوانیم از فرصت استفاده کنیم، بسیار دشوار است که فکر کنیم می‌توانیم قبل از پاییز مذاکرات اساسی انجام دهیم.»

برجام

رویترز سومین منبعی است که چنین احتمالی را خبر می‌دهد. پیش از این بلومبرگ و همچنین یک خبرنگار امریکایی به طور جداگانه و به نقل از منابع آگاه مطرح کرده بودند که امریکا کم کردن فشارهای اقتصادی بر ایران (از جمله تسهیل دریافت وام از صندوق بین‌المللی پول) را به جای رفع تحریم‌ها در نظر دارد.

اول ایران به برجام برگردد.

بعد از راستی آزمایی، امریکا به برجام برمی گردد.

ایران باید برای ورود به مذاکرات جامع شامل متن برجام و موضوعات موشکی و منطقه ای اطمینان دهد.

به زبان ساده، راهبرد دولت ترامپ با ادبیات نرم

او با انتخاب این ساعت، رویه متفاوتی از روسای جمهور پیشین نظیر بیل کلینتون، جورج بوش و باراک اوباما در پیش گرفته است که از ساعت‌های ارزان‌تری استفاده می‌کردند.

کاربران توییتر در دفاع از سلیقه بایدن در انتخاب ساعت جبهه گرفته و لحن این روزنامه را در گزارش کردن این موضوع نیز به تمسخر گرفتند.

کاربری نوشت: «عاشق نیویورک‌تایمزم: ترامپ علیه دولت خودش شورشی خشونت‌بار و مرگبار به راه انداخت، اما بایدن ساعت رولکس به دست کرد. سروته یک کرباس.»

روز چهارشنبه مراسم تحلیف چهل و ششمین رئیس‌جمهوری دموکرات این کشور در کاخ سفید برگزار شد. در این مراسم برخی از روسای جمهور قبلی این کشور به همراه همسرانشان نیز حضور داشتند.

جیل بایدن، همسر جو بایدن به عنوان بانوی اول امریکا در نخستین روز حضورش در کاخ سفید، در اشتباهی عجیب برای دست دادن با گارد تشریفات پیش قدم شد، این در حالی است که گارد تشریفات اجازه چنین اقدامی را ندارد. ویدئویی از این لحظه در فضای مجازی منتشر شد و واکنش‌های بسیاری را به همراه داشت.

ارسال نظر:

پربازدیدترین ها