کدخبر: 14023

جنگ جهانی نزدیک است| ایران کجای جنگ است؟

با این حال این عملیات در تضاد آشکار با منافع تهران قرار دارد و مقامات جمهوری اسلامی صراحتا مخالفت خود را با آن اعلام کرده اند.

در حالی که جنگ روسیه در اوکراین به عنوان مهمترین بحران ژئوپلیتیکی در جهان امروز در صف اول توجهات بین‌المللی قرار دارد، جنگ چندجانبه بین‌المللی و ده ساله در سوریه ممکن است هنوز شگفتی‌های جدیدی برای ارائه داشته باشد.در بحبوحه جنگ اوکراین، دولت ترکیه اعلام کرده که در تدارک عملیات نظامی جدیدی در خاک سوریه است و برای آغاز این کارزار نظامی جدید نیازی به جلب رضایت از سوی آمریکا و روسیه نمی بیند. شب گذشته هم خلوصی آکار وزیر دفاع این کشور بار دیگر بر عزم دولت ترکیه بر انجام این عملیات مجددا تاکید و متذکر شد آنکارا هرگز عملیات نظامی برنامه‌ریزی شده در شمال سوریه را رها نخواهد کرد و آن را به تعویق نمی‌اندازد.

با این حال این عملیات در تضاد آشکار با منافع تهران قرار دارد و مقامات جمهوری اسلامی صراحتا مخالفت خود را با آن اعلام کرده اند. به همین بهانه حمیدرضا عزیزی، استاد سابق دانشگاه شهید بهشتی و پژوهشگر مهمان در موسسه آلمانی امور بین‌المللی و امنیت با انتشار یادداشتی با عنوان «ایران طرح ترکیه برای عملیات نظامی جدید در سوریه را چگونه می بیند» در پایگاه تحلیلی موسسه خاورمیانه نگاهی داشته به موضع ایران به این عملیات. اقتصادنیوز این مقاله تحلیلی را در دو بخش ترجمه کرده که در ادامه بخش اول آن منتشر می شود:

در حالی که جنگ روسیه در اوکراین به عنوان مهمترین بحران ژئوپلیتیکی در جهان امروز در صف اول توجهات بین‌المللی قرار دارد، جنگ چندجانبه بین‌المللی و ده ساله در سوریه ممکن است هنوز شگفتی‌های جدیدی برای ارائه داشته باشد. با نزدیک شدن به موعد تهدید به حمله نظامی جدید ترکیه به شمال سوریه، سایر طرفهای خارجی حاضر در بحران سوریه همچنان نگرانی های خود را در مورد جاه طلبی های آنکارا ابراز می کنند. در تضاد با ترکیه که از سال 2011 متمایل به سرنگونی حکومت بشار اسد بوده و در این راه از مجموعه ای از گروههای مخالف مسلح حمایت کرده، ایران اخیراً به طور فزاینده ای در مخالفت با عملیات نظامی جدید بالقوه ترکیه ابراز نگرانی کرده است.

سعید خطیب زاده سخنگوی سابق وزارت امور خارجه ایران در پاسخ به سوالی درباره فعالیت‌های نظامی ترکیه در شمال سوریه و عراق گفته بود پرونده سوریه موضوع اختلاف ما و ترکیه است. به گفته او، ایران در «دیدارهای دوجانبه مفصل» با طرف ترکیه ای به صراحت اعلام کرده است که «هدف اصلی و روشن» آن حفظ تمامیت ارضی سوریه است. در همین راستا، علی اصغر خواجی، دیپلمات ارشد ایرانی که ریاست هیئت ایران در هجدهمین دور مذاکرات آستانه درباره سوریه را برعهده داشت، در دیدار با هیئت ترکیه در 16 ژوئن گفت: «نباید تمامیت ارضی و حاکمیت سوریه دست بخورد».  حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی هم در جریان سفر اخیر خود به آنکارا در 27 ژوئن گفت که اگرچه «ایران نگرانی‌های امنیتی ترکیه در سوریه را درک می‌کند، اما این نگرانی‌ها باید از طریق «گفت‌وگو و راه‌های صلح‌آمیز» حل شود.

شدت گرفتن تنشها میان دو همسایه

در همین حال، طبق گزارش‌ها، ایران برای آماده‌سازی در برابر تهاجم احتمالی ترکیه، به دنبال تسهیل هماهنگی بین نیروهای متحد خود در سوریه، واحدهای ارتش سوریه و شبه‌نظامیان کرد در شمال سوریه بوده است. این تحولات دیپلماتیک و نظامی گمانه زنی هایی را در مورد احتمال تنش یا حتی رویارویی نیروهای ترکیه و ایران در سوریه ایجاد کرده است.

در واقع، در جریان آخرین دور عملیات نظامی ترکیه در شمال سوریه در اوایل سال 2020، دو طرف در آستانه رویارویی قرار گرفتند. اگرچه در نهایت از رویارویی نظامی اجتناب شد -در درجه اول به لطف نقش روسیه در دستیابی به توافق آتش بس با ترکیه- هیچ تضمینی برای تکرار آن وجود ندارد. مجموعه ای از تحولات اخیر در سوریه و فراتر از آن، درک تهدید از جانب آنکارا توسط تهران را افزایش داده و ممکن است واکنش نظامی، هرچند غیرمستقیم، به عملیات جدید ترکیه را آغاز کند.

تمام عملیات های ترکیه در خاک سوریه

از آغاز درگیری سوریه، ترکیه چهار عملیات نظامی بزرگ در شمال سوریه انجام داده است. اولین عملیات «سپر فرات» در اوت 2016 در شمال حلب انجام شد که طی آن نیروهای تحت حمایت ترکیه 2055 کیلومتر مربع از آن منطقه را تحت کنترل گرفتند. عملیات «شاخه زیتون» در ژانویه 2018 به ترکیه اجازه داد تا کل منطقه عفرین را تصرف کند. در اواخر سال 2019، عملیات «چشمه صلح» مناطق تحت کنترل نیروهای ترکیه و متحدانش را در شرق فرات گسترش داد. عملیات بعدی در استان شمال غربی ادلب در فوریه 2020، معروف به «سپر بهار»، تسلط ترکیه بر نوار شمالی سوریه را بیشتر تقویت کرد.

مقامات ترکیه به طور مداوم هدف از عملیات نظامی خود را مقابله با «تهدید تروریستی» در شمال سوریه اعلام کرده و به ویژه بر نیاز فوری برای مقابله با شبه نظامیان کرد یگان های مدافع خلق (YPG) تاکید می کنند. از نظر آنکارا، YPG شاخه سوری حزب کارگران کردستان (پ‌ک‌ک) است که برای دهه‌ها با دولت ترکیه می‌جنگد.

در نتیجه این عملیاتها، ترکیه و نیروهای وابسته به آن اکنون حدود 10 درصد از خاک سوریه را تحت کنترل دارند. اکنون مقامات ترکیه، از جمله رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه، اصرار دارند که افزایش تهدیدات تروریستی ناشی از سوریه، یک عملیات جدید را ضروری کرده است. به ادعای مقامات ترکیه، هدف از این عملیات ایجاد «منطقه امن» به عمق 30 کیلومتر در خاک سوریه به منظور پاکسازی «تروریست‌ها» و هموار کردن مسیر برای بازگرداندن بیش از یک میلیون آواره سوری است. تاکنون حداقل دو شهر منبج و تل رفعت به عنوان اهداف اولیه عملیات نظامی آتی ترکیه ذکر شده اند، اما گمانه زنی هایی نیز مبنی بر احتمال مداخله در کوبانی و عین عیسی نیز وجود دارد.

ارسال نظر:

پربازدیدترین ها